محمد الريشهري
96
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)
ناميده مىشدند ؛ همانان كه در جريان تقسيم غنايمى كه از يهود بنى نضير به دست مسلمانان افتاده بود ، مهاجران را بر خود مقدّم داشتند و آيه ياد شده ، در ستايش آنان نازل گرديد . دو . ايثار امام على عليه السلام چند روايت تصريح مىكنند كه عبارتِ " و [ ديگران را ] بر خويش مقدّم مىدارند ، هر چند خودشان نياز مبرم داشته باشند " ، درباره ايثار امام على عليه السلام است ؛ با اين تفاوت كه برخى از اين روايات ، مطلقاند و موضوع ايثار را بيان نمىكنند ، برخى موضوع ايثار را پوشاندن برهنه مىدانند ، برخى ، موضوع ايثار را مقدّم داشتن مِقداد در تأمين نيازهاى زندگى مطرح مىكنند و برخى ديگر ، شأن نزول آن را پذيرايى از ميهمانى مىدانند كه پيامبر خدا براى على عليه السلام فرستاده بود . سه . ايثار مرد انصارى در صحيح البخارى روايت شده كه اين آيه ، درباره مردى از انصار است كه پيامبر خدا ، ميهمانى براى او فرستاد و او ميهمان خود را بر خود و همسر و فرزندانش مقدّم داشت . در اين كه نام ميزبان چيست ، اختلاف است . برخى او را ابو طلحه انصارى « 1 » دانستهاند و برخى ثابت بن قيس ؛ « 2 » امّا صاحب مجمع البيان ، معتقد است كه ميزبان ، امام على عليه السلام بوده و مىگويد كه روايت صحيح ، دلالت بر اين نكته دارد . « 3 »
--> ( 1 ) تفسير القرطبي : ج 18 ص 25 . ( 2 ) الدرّ المنثور : ج 8 ص 102 . ( 3 ) وى مىگويد : امّا آنچه ما با سند صحيح از ابو هريره روايت كردهايم ، اين است كه كسى كه آن مرد را ميهمانى داد و كودك را خوابانْد و چراغ را خاموش كرد ، على و فاطمه عليهماالسلام بودند ( مجمع البيان : ج 9 ص 391 ) .